Relevansi Kurikulum Cinta dalam Mengatasi Krisis Moral Peserta Didik
DOI:
https://doi.org/10.54437/irsyaduna.v5i3.2878Keywords:
Love Curriculum, Islamic Education, Moral Crisis, Character Education.Abstract
This article discusses the relevance of the Love Curriculum as a conceptual framework for Islamic education curricula in responding to the moral crisis among students. The moral crisis is characterized by the weakening of ethical behavior, empathy, and social responsibility among students, which is closely related to the dominance of educational practices oriented toward cognitive achievement and academic performance, while affective and spiritual dimensions are not systematically integrated. This study aims to conceptually analyze the position and contribution of the Love Curriculum as an alternative approach to the development of Islamic education curricula grounded in the values of compassion. The research employs a library research approach with a descriptive-analytical design, using academic books and relevant national and international journal articles as data sources. Data analysis was conducted through stages of in-depth reading, data reduction, conceptual categorization, and thematic interpretation of 18 selected key literatures. The findings indicate that the Love Curriculum does not merely function as normative moral reinforcement but is constructed as an integrative curriculum framework based on the principles of rahmah (compassion), role modeling (uswah), and value habituation. The Love Curriculum emphasizes humanistic pedagogical relationships, the creation of a safe and meaningful learning environment, and the systematic internalization of Islamic values within educational goals, learning processes, and school culture. This study contributes theoretically to enriching the discourse on the development of Islamic education curricula that are humanistic, value-oriented, and responsive to students’ moral crises
Downloads
References
Abuddin Nata. (2016). Ilmu Pendidikan Islam. Kencana.
Afryansyah, A., & Sirozi, M. (2025). Pendidikan Humanis melalui Internalisasi Kurikulum Berbasis Cinta di Madrasah Aliyah Negeri. Intelektual: Jurnal Pendidikan Dan Studi Keislaman, 15(2), 343–358. https://doi.org/10.33367/ji.v15i2.7484
Ahmad Padila Selamet, M.Ali Akbar, Ahmad Zainuri, & Frika Fatimah Zahra. (2025). Konsep Kearifan Lokal Kurikulum Berbasis Cinta pada Madrasah Ibtidaiyah. Aliansi: Jurnal Hukum, Pendidikan Dan Sosial Humaniora, 2(6), 277–281. https://doi.org/10.62383/aliansi.v2i6.1393
Aimah, S. (2023). The Role of Islamic Religious Education Curriculum in Shaping Students’ Morals and Ethics at Junior High School. AFKARINA: Jurnal Pendidikan Agama Islam, 8(1). https://doi.org/10.33650/afkarina.v8i2.9396
Ainiyah, Q., Mirrota, D. D., & Khasanah, M. (2025). Religious Moderation: A Model for Internalizing Inclusive Islamic Values in Student Education. Urwatul Wutsqo: Jurnal Studi Kependidikan Dan Keislaman, 14(1), Article 1. https://doi.org/10.54437/urwatulwutsqo.v14i1.2031
Alawi, H., & Maarif, M. A. (2021). Implementasi Nilai Islam Moderat Melalui Pendidikan Berbasis Multikultural.
Alfarisy, S. J. & Iswandi. (2025). Integration Of Character Education Values In Islamic Religious Education Learning At School. Multidisciplinary Indonesian Center Journal (MICJO), 2(2), 1503–1509. https://doi.org/10.62567/micjo.v2i2.660
Alfikri, M., Nashrullah, N., Zulnuraini, Z., & Khairunnisa, K. (2025). Improving Student Learning Outcomes in Social Studies Subjects Through Inquiry Model. Urwatul Wutsqo: Jurnal Studi Kependidikan Dan Keislaman, 14(2), 751–762. https://doi.org/10.54437/urwatulwutsqo.v14i2.2169
Alhamuddin, A. (2025). Islamic Character Education In Indonesian National Curricula: A Critical Policy Analysis Of The 2013 And Merdeka Frameworks. Tarbiyah Islamiyah: Jurnal Ilmiah Pendidikan Agama Islam, 15(1), 27–38. https://doi.org/10.18592/jtipai.v15i1.16437
Aprianti, A., Baiq Uswatun Hasanah, Sulistia Wahyuningsih, Muhammad Sultan Alviqry, Rizky Handayani, & Dedi Arman. (2024). Integrasi Pendidikan Karakter ke dalam Kurikulum Pendidikan Islam Strategi dan Hasil. Jurnal Budi Pekerti Agama Islam, 2(6), 01–07. https://doi.org/10.61132/jbpai.v1i6.579
Aziz, M., Napitupulu, D. S., & Purnomo, B. (2025). Implementation of the Islamic Education Curriculum in the Formation of Student Character in Madarasah Ibtidaiyah. At Turots: Jurnal Pendidikan Islam, 1301–1315. https://doi.org/10.51468/jpi.v7i2.1010
Azizah, M., Jariah, S., & Aprilianto, A. (2023). Pembentukan Karakter Religius Siswa Melalui Pembelajaran Pendidikan Agama Islam di Sekolah Menengah Kejuruan. Ngaos: Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran, 1(1), Article 1. https://doi.org/10.59373/ngaos.v1i1.2
Dinata, F. R., Kuswadi, A., Sutomo, E., & Wulandari, E. (2025). Konsep Kurikulum Cinta sebagai Landasan Pembentukan Karakter Islami Anak Usia Dini. El-Mumtaz: Jurnal Pendidikan Islam Anak Usia Dini, 1(1), 13–18.
Freire, P. (2015). Pedagogy of the oppressed. Continuum.
Harahap, M. Y., Lubis, S., & Harahap, A. S. (2025). Implementation of Love Based Curriculum in Character Development of Students In Modern Islamic Boarding Schools. Al-Fikru: Jurnal Ilmiah, 19(1), 217–227. https://doi.org/10.51672/alfikru.v19i1.761
Hasan, M. S. (2021). Learning Model Service-Learning at Boarding School. Nazhruna: Jurnal Pendidikan Islam, 4(3), Article 3. https://doi.org/10.31538/nzh.v4i3.1139
Hasan, M. S. (2024). Integration of Islamic Moderation Values in Islamic Education Curriculum as an Effort to Prevent Radicalism Early on. At-Thullab: Jurnal Pendidikan Guru Madrasah Ibtidaiyah.
Hasan, M. S., & Sintasari, B. (2025). Pengembangan Kurikulum PAI Berbasis Kurikulum Merdeka. Academia Publication.
Hidayat, U. S. (2016). Pendidikan Karakter di Sekolah: Strategi Membangun Generasi Muda yang Bermartabat dan Berbudi Pekerti. Yayasan Budhi Mulia Sukabumi.
Jakandar, L. I. E., Pantiwati, Y., Sunaryo, H., & Fikriah, A. (2025). Integration of Religious Values in Character Education: Building the Morals of the Golden Generation. Al-Hayat: Journal of Islamic Education, 9(1), 124–141. https://doi.org/10.35723/ajie.v9i1.107
Kanza, N. F. M., Muthohar, S., & Mursid, M. (2025). Strategi Guru Dalam Menumbuhkan Empati dan Kerja sama Anak Usia Dini. Aulad: Journal on Early Childhood, 8(2), 615–625. https://doi.org/10.31004/aulad.v8i2.891
Koto, M. K., Hasibuan, E. K., Sandi, R. R., Siregar, A. S. B., & Darlis, A. (2025). Pendidikan Islam Dan Kurikulum Cinta. NUSANTARA : Jurnal Ilmu Pengetahuan Sosial, 12(8), 3278–3287. https://doi.org/10.31604/jips.v12i8.2025.3278-3287
Kurniawan, W., Rohmaniah, S., & Saputra, F. (2025). Integrasi Prespektif Teologis dan Pedagogis dalam Pembelajaran Pendidikan Agama Islam untuk Optimalisasi Pembentukan Karakter Peserta Didik. TAUJIH: Jurnal Pendidikan Islam, 7(01), 109–122. https://doi.org/10.53649/taujih.v7i01.1064
Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books.
Muslich, M. (2022). Pendidikan karakter: Menjawab tantangan krisis multidimensional. Bumi Aksara.
Putri, L. D. F., & Rohma, D. P. A. (2025). Kurikulum Berbasis Cinta (Kbc) Dalam Perspektif Qs. Āli ‘Imrān [3]: 31: Membangun Ruh Cinta Kepada Allah, Rasul, Dan Alam Dalam Pendidikan. Prosiding AnSoPS (Annual Symposium on Pesantren Studies), 4, 1–14. https://proceeding.iainkediri.ac.id/index.php/ansops/article/view/88
Romlah, S., & Rusdi, R. (2023). Pendidikan Agama Islam Sebagai Pilar Pembentukan Moral Dan Etika. Al-Ibrah : Jurnal Pendidikan dan Keilmuan Islam, 8(1), 67–85. https://doi.org/10.61815/alibrah.v8i1.249
Sari, W. P., Zainuri, A., & Saiful, A. (2025). Implementasi Kurikulum Berbasis Cinta di SMA Islam az-Zahrah Palembang Dalam Perspektif Filsafat Dan Sosiologi Pendidikan Islam. 12(3), 217–222. https://doi.org/10.30599/fqhs9z50
Shihab, M. Q. (2013). Wawasan Al-Qur’an: Tafsir maudhu‘i atas pelbagai persoalan umat. Mizan.
Sidik, A., & Sari, R. (2025). The Curriculum Of Love In The Perspective Of The Qur’an And Psychology: New Trends In Holistic Islamic Education. Halaqa: Journal of Islamic Education, 1(2), 95–120. https://doi.org/10.61630/hjie.v1i2.22
Solihat, Y. N., Andiani, L., Lestari, T. D., Bandawati, S., & Halimatussa’diyah. (2024). Strategi Guru melalui Pendekatan Sosiologi dalam Penanaman Karakter Peserta Didik. Literasi: Journal of Innovation Literacy Studies, 1(1), 40–51.
Syah, A., Meiwindah, M., Fatihah, M. R., Fariza, Z. A., & Dealova, J. (2025). Penerapan Kurikulum Berbasis Cinta di Mi Al-Islah Palembang: Membangun Pendidikan yang Humanis dan Berkarakter. SENTRI: Jurnal Riset Ilmiah, 4(10), 2858–2867. https://doi.org/10.55681/sentri.v4i10.4799
Syahputra, M. C., & Maida, N. (2021). Penguatan Pendidikan Karakter: Dari Kebijakan Publik Untuk Kebajikan Publik. Jurnal Tapis: Jurnal Teropong Aspirasi Politik Islam, 17(1), 25–39. https://doi.org/10.24042/tps.v17i1.9611
Wisiyanti, R. A. (2024). Penguatan Pendidikan Karakter Melalui Pendidikan Agama Islam di Era Globalisasi. EDUKASIA Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran, 5(1), 1965–1974. https://doi.org/10.62775/edukasia.v5i1.1139
Zubaidi, Z. (2015). Desain pendidikan karakter. Prenada Media.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Eti Fatiroh, Sukhoiri Sukhoiri

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

